تصور کنید برای ساخت شاسی یک دستگاه صنعتی، دو ورق فولادی با ضخامت و ابعاد کاملاً یکسان در اختیار دارید. یکی از آنها ST37 و دیگری ST52 است. هر دو ظاهر مشابهی دارند، اما رفتار آنها هنگام تحمل بار و تغییر شکل یکسان نیست. انتخاب اشتباه میان این دو ورق میتواند باعث افزایش هزینه ساخت یا کاهش ایمنی سازه شود.
شناخت تفاوت ورق ST37 و ST52 به مهندسان، سازندگان تجهیزات صنعتی و خریداران آهنآلات کمک میکند تا متریال موردنیاز خود را بر اساس شرایط واقعی پروژه انتخاب کنند. مهمترین تفاوت این دو فولاد به استحکام تسلیم، مقاومت کششی، ترکیب شیمیایی و شرایط شکلدهی مربوط میشود.
در این مقاله از پارس فولاد، تفاوتهای فنی و اقتصادی این دو گرید را بررسی میکنیم تا مشخص شود استفاده از هرکدام در چه شرایطی منطقیتر است.
ورق ST37 چیست؟
ST37 نامگذاری قدیمی یکی از فولادهای ساختمانی پرکاربرد در استاندارد DIN 17100 آلمان است. این فولاد معمولاً در گروه فولادهای کمکربن قرار میگیرد و به دلیل شکلپذیری و جوشپذیری مناسب، در بسیاری از فرآیندهای ساخت قطعات و سازههای فلزی مورد استفاده قرار میگیرد.
در استانداردهای جدید اروپایی، برخی از انواع ST37 با گریدهای خانواده S235 قابل مقایسه هستند. برای مثال، St 37-2 معمولاً با S235JR تطبیق داده میشود.
این گرید یکی از انواع رایج ورق سیاه فولادی در بازار آهنآلات ایران محسوب میشود.
کاربردهای ورق ST37
- ساخت سازهها و تجهیزات عمومی ساختمانی
- تولید قطعات فلزی با بارگذاری معمولی
- ساخت برخی اجزای سوله و اسکلت فلزی
- تولید پروفیلهای فولادی
- ساخت بدنه تجهیزات و دستگاهها
- ساخت قطعاتی که به خمکاری و شکلدهی نیاز دارند

ورق ST52 چیست؟
ST52 نام قدیمی گروهی از فولادهای ساختمانی با استحکام بالاتر است که در استاندارد DIN 17100 معرفی شدهاند. این فولاد در کاربردهایی مورد توجه قرار میگیرد که مقاومت مکانیکی فولادهای ساختمانی معمولی برای آنها کافی نیست.
برخی انواع ST52 با گریدهای خانواده S355 در استاندارد EN 10025-2 قابل مقایسه هستند. برای نمونه، St 52-3N با گرید S355J2 تطبیق داده میشود؛ با این حال، هنگام خرید باید نوع دقیق گرید و استاندارد درجشده در گواهی محصول بررسی شود.
ورق ST52 به دلیل استحکام تسلیم بالاتر، در طراحی قطعات تحت بار و تجهیزات صنعتی کاربرد گستردهای دارد.
کاربردهای ورق ST52
- ساخت شاسی ماشینآلات سنگین
- تولید قطعات تجهیزات راهسازی
- ساخت برخی اجزای سازهای پلها
- ساخت تجهیزات صنعتی تحت بار مکانیکی
- تولید قطعات جرثقیل و تجهیزات جابهجایی بار
- ساخت سازههایی با نیاز مقاومتی بالاتر
جدول مقایسه ورق ST37 و ST52
جدول زیر تفاوتهای اصلی این دو خانواده فولادی را نشان میدهد. برای مقایسه عددی خواص مکانیکی، گریدهای S235JR و S355J2 بر اساس استاندارد EN 10025-2 در نظر گرفته شدهاند.
| ویژگی | ورق ST37 | ورق ST52 |
|---|---|---|
| خانواده گریدهای جدید | S235 | S355 |
| حداقل استحکام تسلیم تا ضخامت ۱۶ میلیمتر | 235 MPa | 355 MPa |
| مقاومت کششی در ضخامت ۳ تا ۱۰۰ میلیمتر | 360 تا 510 MPa | 470 تا 630 MPa |
| چگالی تقریبی | 7850 kg/m³ | 7850 kg/m³ |
| شکلپذیری | عموماً مناسبتر | وابسته به گرید و شرایط فرآوری |
| جوشپذیری | مناسب | مناسب با رعایت الزامات جوشکاری |
| مقاومت ذاتی در برابر خوردگی | محدود | محدود |
| کاربرد متداول | ساختمانی و عمومی | سازههای صنعتی و تحت بار |
| قیمت هر کیلوگرم | معمولاً کمتر | معمولاً بیشتر |
نکته فنی: مقادیر جدول به گریدهای مرجع مربوط هستند و نباید بدون بررسی استاندارد، ضخامت و گواهی کارخانه به تمام ورقهای موجود در بازار تعمیم داده شوند.
تفاوت ورق ST37 و ST52 از نظر ترکیب شیمیایی
تفاوت رفتار مکانیکی این دو فولاد تا حدی به ترکیب شیمیایی و فرآیند تولید آنها مربوط میشود. عناصر موجود در فولاد میتوانند بر استحکام، شکلپذیری، جوشپذیری و ویژگیهای ریزساختاری تأثیر بگذارند.
کربن
کربن یکی از عناصر تأثیرگذار بر استحکام و سختی فولاد است. افزایش مقدار کربن میتواند استحکام فولاد را افزایش دهد، اما در برخی شرایط شکلپذیری و جوشپذیری آن را محدود میکند.
با این حال، بالاتر بودن استحکام ST52 الزاماً به معنای بالاتر بودن مقدار واقعی کربن در تمام محصولات این گرید نیست.
منگنز
منگنز در افزایش استحکام فولاد و کنترل برخی ویژگیهای متالورژیکی آن نقش دارد. حدود مجاز این عنصر در بسیاری از گریدهای خانواده S355 نسبت به S235 بالاتر است.
سیلیسیم
سیلیسیم از عناصر مورد استفاده در فرآیند فولادسازی است و میتواند در اکسیژنزدایی و بهبود برخی خواص مکانیکی نقش داشته باشد.
برای مقایسه دقیق ترکیب شیمیایی دو ورق، باید آنالیز واقعی ذوب و مقادیر درجشده در گواهی کارخانه بررسی شوند؛ زیرا نام تجاری ST37 یا ST52 بهتنهایی ترکیب دقیق محصول را مشخص نمیکند.

تفاوت مقاومت ورق ST37 و ST52
مهمترین دلیل انتخاب ST52 به جای ST37، استحکام تسلیم بالاتر آن است. استحکام تسلیم نشان میدهد که فولاد تحت چه میزان تنشی وارد محدوده تغییر شکل دائمی میشود.
برای گریدهای مرجع S235 و S355، در ضخامتهای حداکثر ۱۶ میلیمتر، حداقل استحکام تسلیم بهترتیب ۲۳۵ و ۳۵۵ مگاپاسکال است. بنابراین حداقل استحکام تسلیم S355 در این محدوده ضخامت حدود ۵۱ درصد بیشتر است.
تأثیر ضخامت بر استحکام تسلیم
یکی از نکاتی که هنگام مقایسه این دو فولاد نباید نادیده گرفته شود، تأثیر ضخامت ورق بر حداقل استحکام تسلیم تعیینشده در استاندارد است.
| ضخامت ورق | S235JR | S355J2 |
|---|---|---|
| تا ۱۶ میلیمتر | 235 MPa | 355 MPa |
| بیش از ۱۶ تا ۴۰ میلیمتر | 225 MPa | 345 MPa |
| بیش از ۴۰ تا ۶۳ میلیمتر | 215 MPa | 335 MPa |
| بیش از ۶۳ تا ۸۰ میلیمتر | 215 MPa | 325 MPa |
| بیش از ۸۰ تا ۱۰۰ میلیمتر | 215 MPa | 315 MPa |
این تفاوتها اهمیت بررسی ضخامت واقعی محصول را در طراحی سازهها و تجهیزات صنعتی نشان میدهند.
تفاوت وزن ورق ST37 و ST52
یکی از تصورات اشتباه در بازار فولاد این است که ورق ST52 به دلیل استحکام بالاتر، وزن بیشتری نسبت به ST37 دارد. در واقع چگالی این دو فولاد بسیار نزدیک به یکدیگر است و برای محاسبات اولیه میتوان چگالی هر دو را حدود ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب در نظر گرفت.
بنابراین دو ورق ST37 و ST52 با طول، عرض و ضخامت یکسان، وزن تئوری تقریباً برابری دارند.
فرمول محاسبه وزن ورق فولادی:
وزن (کیلوگرم) = طول (متر) × عرض (متر) × ضخامت (میلیمتر) × ۷.۸۵
| ابعاد ورق | ضخامت | وزن تقریبی ST37 | وزن تقریبی ST52 |
|---|---|---|---|
| ۱ × ۲ متر | ۵ میلیمتر | ۷۸.۵ کیلوگرم | ۷۸.۵ کیلوگرم |
| ۱ × ۲ متر | ۱۰ میلیمتر | ۱۵۷ کیلوگرم | ۱۵۷ کیلوگرم |
| ۱.۵ × ۶ متر | ۱۰ میلیمتر | ۷۰۶.۵ کیلوگرم | ۷۰۶.۵ کیلوگرم |
| ۲ × ۶ متر | ۲۰ میلیمتر | ۱۸۸۴ کیلوگرم | ۱۸۸۴ کیلوگرم |
وزن واقعی ممکن است به دلیل تلرانس ابعادی و تفاوت جزئی ترکیب شیمیایی با وزن تئوری اختلاف داشته باشد.
آیا استفاده از ST52 باعث کاهش وزن سازه میشود؟
در برخی طراحیها، استحکام بالاتر ST52 به مهندس اجازه میدهد با انتخاب سطح مقطع کوچکتر، وزن قطعه یا سازه را کاهش دهد. اما این موضوع به معنای امکان کاهش ضخامت در تمام پروژهها نیست.
مدول الاستیسیته این دو خانواده فولادی تقریباً یکسان است. بنابراین اگر معیار اصلی طراحی، محدودیت خیز، تغییر شکل الاستیک یا کمانش باشد، افزایش استحکام تسلیم الزاماً مشکل را برطرف نمیکند.
کاهش ضخامت ورق باید پس از کنترل بارگذاری، پایداری، اتصالات، خستگی و سایر الزامات طراحی انجام شود.
تفاوت جوشکاری ورق ST37 و ST52
هر دو خانواده فولادی قابلیت جوشکاری دارند، اما شرایط اجرای جوش برای آنها همیشه یکسان نیست.
جوشکاری ST37 در بسیاری از کاربردهای معمول سادهتر است. در مقابل، هنگام جوشکاری ST52 باید به ترکیب شیمیایی واقعی، ضخامت ورق، نوع اتصال، مواد مصرفی جوشکاری و میزان کربن معادل توجه بیشتری شود.
در بعضی پروژهها ممکن است کنترل دمای پیشگرم، حرارت ورودی و دمای بینپاسی ضروری باشد. این الزامات باید بر اساس دستورالعمل تأییدشده جوشکاری یا WPS تعیین شوند.
تفاوت خمکاری و شکلپذیری ST37 و ST52
ورقهای خانواده ST37 معمولاً برای فرآیندهای عمومی شکلدهی و خمکاری انتخاب مناسبی هستند. در مقابل، استحکام تسلیم بالاتر ST52 میتواند نیروی موردنیاز برای خمکاری و میزان بازگشت فنری قطعه را افزایش دهد.
هنگام خمکاری ورق ST52 باید شعاع خم، جهت نورد، ضخامت، کیفیت لبه و ظرفیت دستگاه بررسی شود. استفاده از شعاع خم نامناسب ممکن است باعث ایجاد ترک در سطح بیرونی قطعه شود.
آیا ورق ST52 در برابر زنگزدگی مقاومتر است؟
استحکام مکانیکی بیشتر با مقاومت در برابر خوردگی یکسان نیست. ورق ST37 و ST52 هر دو در صورت قرار گرفتن در معرض رطوبت، اکسیژن و شرایط خورنده، ممکن است دچار زنگزدگی شوند.
برای افزایش دوام این ورقها میتوان متناسب با محیط بهرهبرداری از روشهایی مانند رنگآمیزی صنعتی، پوششهای اپوکسی یا گالوانیزهکردن استفاده کرد.
اگر مقاومت ذاتی در برابر خوردگی اولویت اصلی پروژه باشد، بررسی گریدهای مناسب فولاد زنگنزن یا سایر متریالهای مقاوم به خوردگی ضروری است.

تفاوت قیمت ورق ST37 و ST52
در شرایط مشابه بازار، ورق ST52 معمولاً قیمت بیشتری نسبت به ST37 دارد. با این حال، اختلاف قیمت به عوامل متعددی وابسته است و نمیتوان درصد ثابتی برای آن تعیین کرد.
ضخامت، کارخانه سازنده، استاندارد تولید، ابعاد شیت، موجودی بازار، شرایط تحویل و هزینه حمل از عوامل مؤثر بر قیمت هستند.
هنگام مقایسه اقتصادی، تنها قیمت هر کیلوگرم را در نظر نگیرید. هزینه برش، جوشکاری، خمکاری، پرت مواد و وزن نهایی قطعه نیز باید محاسبه شوند.
برای بررسی قیمت و مشخصات محصولات مختلف میتوانید به بخش انواع ورق فولادی در سایت پارس فولاد مراجعه کنید.
ورق ST37 بهتر است یا ST52؟
پاسخ این سؤال به کاربرد نهایی ورق بستگی دارد. ST52 از نظر استحکام تسلیم برتری دارد، اما این ویژگی بهتنهایی آن را به بهترین انتخاب برای تمام پروژهها تبدیل نمیکند.
| شرایط پروژه | گزینه قابل بررسی |
|---|---|
| ساخت قطعات عمومی با بارگذاری معمولی | ST37 |
| اولویت داشتن شکلدهی آسان | ST37 |
| نیاز به استحکام تسلیم بالاتر | ST52 |
| ساخت شاسی تجهیزات سنگین | ST52 |
| محدودیت وزن در طراحی سازه | ST52 پس از محاسبات مهندسی |
| ساخت مخازن تحت فشار | گرید تأییدشده مطابق استاندارد مخزن |
| قرارگیری در محیط خورنده | متریال و پوشش متناسب با محیط |
انتخاب نهایی باید مطابق نقشه فنی، استاندارد طراحی و شرایط بهرهبرداری انجام شود.
چگونه ورق ST37 را از ST52 تشخیص دهیم؟
تشخیص این دو ورق تنها از روی رنگ، ظاهر سطح یا وزن امکانپذیر نیست. هر دو فولاد معمولاً خاصیت مغناطیسی دارند و استفاده از آهنربا نیز روش مناسبی برای تفکیک آنها نیست.
مطمئنترین روشهای شناسایی گرید ورق عبارتاند از:
- بررسی گواهی آزمون کارخانه یا MTC
- کنترل شماره ذوب و شناسه محصول
- تطبیق مشخصات حکشده یا درجشده روی ورق با مدارک
- انجام آزمون کشش برای تعیین خواص مکانیکی
- انجام آنالیز شیمیایی با روش آزمایشگاهی مناسب
در خریدهای صنعتی، بهتر است قابلیت ردیابی ورق تا شماره ذوب کارخانه و انطباق آن با گواهی محصول بررسی شود.
جمعبندی
تفاوت ورق ST37 و ST52 بیش از هر چیز به استحکام مکانیکی، قابلیت شکلدهی و الزامات فرآوری مربوط میشود. ST37 برای بسیاری از کاربردهای ساختمانی و عمومی گزینهای اقتصادی است؛ در حالی که ST52 در پروژههایی با نیاز به استحکام بالاتر اهمیت بیشتری دارد.
وزن این دو ورق در ابعاد یکسان تقریباً برابر است و هیچکدام بدون محافظت مناسب، فولاد ضدزنگ محسوب نمیشوند.
اگر برای انتخاب گرید، ضخامت یا ابعاد ورق فولادی موردنیاز پروژه خود به اطلاعات بیشتری نیاز دارید، میتوانید مشخصات فنی سفارش را در اختیار کارشناسان پارس فولاد قرار دهید و برای بررسی موجودی و استعلام قیمت اقدام کنید.
سؤالات متداول درباره تفاوت ورق ST37 و ST52
ورق ST52 چقدر از ST37 مقاومتر است؟
حداقل استحکام تسلیم گرید S355 نسبت به S235 در ضخامتهای حداکثر ۱۶ میلیمتر حدود ۵۱ درصد بیشتر است. این اختلاف برای سایر ضخامتها و گریدها باید جداگانه بررسی شود.
آیا ورق ST52 از ST37 سنگینتر است؟
خیر. این دو فولاد چگالی تقریباً یکسانی دارند و در ابعاد و ضخامت برابر، وزن تئوری آنها تقریباً یکسان است.
آیا میتوان از ورق ST52 به جای ST37 استفاده کرد؟
در برخی پروژهها امکان جایگزینی وجود دارد، اما این تغییر باید با تأیید مهندس طراح و پس از بررسی شرایط جوشکاری، شکلدهی و الزامات سازه انجام شود.
کدام ورق برای خمکاری مناسبتر است؟
ورق ST37 معمولاً برای خمکاری عمومی مناسبتر است؛ با این حال، قابلیت خمکاری به ضخامت، گرید دقیق، شعاع خم و شرایط فرآوری بستگی دارد.
آیا ورق ST52 ضد سایش است؟
خیر. استحکام بالاتر ST52 به معنای ضد سایش بودن آن نیست. برای کاربردهایی با سایش شدید باید از گریدهای فولادی مخصوص ضد سایش استفاده کرد.
آیا ورق ST37 همان S235 و ST52 همان S355 است؟
این نامها به خانوادههای فولادی قابل مقایسه در استانداردهای قدیمی و جدید اشاره دارند، اما تطبیق دقیق آنها به زیرگرید، استاندارد تولید و مشخصات گواهی کارخانه بستگی دارد.